Te hoge cortisol? Te veel druk?

Druk is een gegeven. Herstel is trainbaar.

Ligt u om drie uur 's nachts klaarwakker en is uw gezicht wat ronder dan vorig jaar? Dan heeft TikTok de diagnose al klaar: uw cortisol. 

Gelukkig is er een cocktail van sinaasappelsap, kokoswater en zeezout die het allemaal rechtzet. Zo wordt een doodgewoon hormoon de schurk van dienst.

Soit.

Knack legde de hype in februari voor aan endocrinoloog Guy T'Sjoen (UZ Gent) en psychiater Stephan Claes (KU Leuven). Hun antwoord is een stuk minder fotogeniek dan de filmpjes. Cortisol is levensnoodzakelijk. Het houdt je bloeddruk en suikerspiegel op peil en helpt je herstellen na een drukke dag. Een chronisch te hoge cortisol bestaat volgens T'Sjoen in principe niet, tenzij bij een echte bijnieraandoening. En wie droomt van perfect uitgebalanceerde hormonen, krijgt van hem een droge waarschuwing: "Als je hormonen perfect in balans zijn, ben je dood."

Het probleem is dus niet het hormoon. Het probleem is het herstel.

Een gezond stresssysteem werkt als een goede brandweerkazerne: uitrukken als het moet, blussen, en daarna netjes terug naar de kazerne. Bij chronische stress vermoeden onderzoekers dat net dat terugkeren hapert. De piek wordt minder scherp, het herstel trager. Claes beschrijft het als een systeem dat afvlakt. De brandweer blijft half aangekleed in de wagen zitten.  Met de laarzen aan wel te verstaan. Voor het geval dat.

Wat helpt dan wel? Geen cocktail. Wel je hart.

Je hart klopt namelijk niet als een metronoom. In rust varieert de tijd tussen twee slagen voortdurend, en die variatie is een teken van flexibiliteit. Onder druk wordt dat ritme stijver. In mijn trainingen werken we met hartcoherentie, volgens de methode van HeartMath: je hart golft rustig en regelmatig mee met je adem, iets sneller bij het inademen, iets trager bij het uitademen. Geen metronoom, eerder een golf die netjes op het strand rolt.

Zo begin je eraan:

• Adem trager dan gewoonlijk, ongeveer vijf seconden in en vijf seconden uit. Het mag nooit oncomfortabel worden.
• Leg je aandacht ter hoogte van je hart en roep een moment op waar je oprecht dankbaar voor bent.

Na een minuut of twee merk je meestal dat je schouders zakken en je stem lager wordt. Geen wonder. Gewoon fysiologie.

Druk verdwijnt niet. Klanten blijven boos, mailboxen blijven vollopen. Maar hoe snel je weer op je pootjes landt, dat kan je oefenen. Minder spectaculair dan een cortisolcocktail. Het werkt wel.

Zin om meteen te oefenen? Probeer de ademhalingstool op happii-do.be/relax-and-breathe.

Bron: Trui Engels, "Te hoge cortisol: verknallen op hol geslagen stresshormonen uw leven (en uw gezicht)?", Knack, 14 februari 2026. Lees het artikel